Kimya Mühendisliği Nedir

Kimya mühendisliği, kimya, matematik, fizik, biyoloji, mikrobiyoloji, biyokimya, ve ekonomi bilimlerini, ham maddelerin ya da kimyasalların daha kullanışlı ya da değerli formlara dönüştürüldüğü proseslere (süreçlere) uygulayan mühendislik dalıdır.

Mühendislik eğitimi almak isteyen kişilerin iyi bir matematik alt yapısına sahip olmaları gerekmektedir. Kimya mühendisliği disiplinler arası çalışmayı gerektiren bir yapıya sahiptir ve matematik, kimya ve fizik bilimlerine ilgi duyan kişiler için bulunmaz bir mühendislik dalıdır.

Kimya mühendisliğinin 1950’li yıllarda AIChE (Amerikan Kimya Mühendisliği Enstitüsü) tarafından yapılan tanımı şöyledir: “Kimya mühendisliği mühendislik mesleğinin bir kolu olup, maddelerin fiziksel ve kimyasal değişimlerinin yer aldığı, üretim işlemlerinin uygulama ve gelişimi ile ilgilenir. Kimya mühendisinin görevi, içlerinde fiziksel ve kimyasal değişimlerin yer aldığı cihazların projelendirme, yapım ve çalıştırılmasından ibarettir.”

1970-1980’li yıllarda tekrar şekillendirilen kimya mühendisliği tanımı şu hale gelmiştir:

“Maddeyi fiziksel ve kimyasal değişimlere uğratan cihazları ve özellikle değişimlerin (bileşim, hal ve enerji değişimleri) kendilerini mühendislik, ekonomi ve insan ilişkileri yönlerinden inceleyen bilim koluna kimya mühendisliği adı verilir.”

2000’li yılların tanımı ise aşağıdaki şekildedir:

“Kimya mühendisliği, malzemelerin kimyasal yapılarının, enerji içeriklerinin veya fiziksel hallerinin değişime uğradığı proseslerin geliştirilmesi ve uygulanması ile ilgilenen engin ve çok yönlü bir mühendislik dalıdır.”

Temel olarak iyi bir kimya mühendisi kimya ilmini, mühendislik disiplini, matematik, fizik, biyoloji ve bilgisayar bilgileri ile birleştirebilmelidir.

Kimya Mühendisliği ile ilgili olarak 27 Eylül 2001  tarihinde Avustralya’nın Melbourne kentinde düzenlenen 6. Dünya Kimya Mühendisliği Kongresi’nde kabul edilen bildirgede Kimya Mühendisliğinin yeni dönemdeki tanımı iyi bir şekilde vurgulanmıştır.

Kimya Mühendisinin Başlıca Görevleri

  • Belirli bir kimyasal maddeyi veya ürünü en ekonomik şekilde üretmek amacıyla kurulacak işletmenin projesini hazırlamak,
  • Kurulacak tesis için gerekli araç ve gereç tipini belirlemek ve tasarımını yapmak
    Tesisleri kurulma aşamasında denetlemek ve kontrolünü sağlamak,
  • Verimli ve kaliteli bir ürün elde etmek için üretim aşamasında ürünün kalite kontrolünün yapılmasını sağlamak , bunun sıklığı hakkında karar vermek,
  • Üretim için reçeteler hazırlamak, maddelerin karışım ve bileşim oranlarını tespit etmek ve bunların kontrolünü sağlamak,
  • Üretim sırasında kullanılan yöntemin verimliliğini sürekli takip etmek, geliştirme faaliyetlerini yürütmek,
  • Ürünün kalitesini artıracak, çevre maliyetini azaltacak araştırma ve geliştirmeler yapmaktır.

Yeni mezun bir kimya mühendisi endüstrilerde aynı bir doktor gibi görev alarak endüstrilerde mevcut problemi çözmeye çalışır, daha iyi performans yakalamak için öneriler hazırlar , proses kalitesini artırır.

Bu ortam yeni mezun bir mühendise deneyim sağlar. Deneyimler arttıkça yeni mezun mühendis fabrikaların inşasında, devreye alınmasında, işletilmesinde ve kontrolünde görev almaya başlar.

Kimya mühendisleri bazen yeni baştan bir fabrikayı yaparlar, bazen de bir fabrikanın üretimini artırmak üzere mevcut bir yapı üzerinde iyileştirme yaparlar. Bu çalışmalar sırasında farklı disiplinlerde yetişmiş ve farklı pozisyonlardaki kişilerle çalışırlar.

Kimya Mühendisi İle Kimyager Arasındaki Fark

Kimyager genelde bileşenlerin davranışlarıyla ilgilenir ve laboratuvarda az miktarda malzemeler ile çalışır.

Kimya Mühendisi ise, laboratuvar çalışmalarını yararlı, ekonomik ürünlere dönüştürmek için gerekli prosesleri ve fabrikaları tasarlar ve bunu yaparken kimya ve mühendislik bilgilerini kullanır.

İş Olanakları

Üretim yapan bütün endüstrilerde kimya mühendisleri çalışmaktadır. Türkiye’de kimya mühendislerinin çalıştıkları başlıca sektörler şu şekilde sıralanabilir:

  • Rafinaj ve petrokimya
  • İlaç
  • Sabun-deterjan-kozmetik
  • Boya
  • Gübre
  • Tarım ilaçları
  • Tekstil kimyasalları
  • Plastik
  • Gıda
  • Çimento
  • Enerji
  • Genel kimyasallar

Mezunlarımız Türkiye ve dünyada, kimya başta olmak üzere pek çok farklı sektörün üretim, planlama, Ar-Ge ve idari birimlerinde görev almaktadır. Mezunlarımızın şu anda görev aldıkları firmalardan bazıları:

Abbott

Abdi Ibrahim

Acibadem Saglik

Akzo Nobel

Amec Foster Wheeler

Astra Zeneca

Atabay

Avon

Bayer

Baxter

BASF

Betek Boya

Bilim İlaç

BP Castrol

Cargill

Coca Cola

DSM

Eczacıbaşı

Erdemir

Evyap

Goodyear

General Electric

Generica

Hepsiburada

Intel

Johnson and Johnson

Linde

L’Oreal

Lukoil

Merck

Migros

Nestle

Nobel İlaç

Novartis

Onko Koçsel

Organik Kimya

Paşabahçe

Pfizer

Sanovel

Shell

Şişecam

Total

Tübitak

Unilever

VWR